تغییر کاربری اراضی و مخاطرات زیست محیطی

1 1 1 و 1 1 محیطی

بدون شک آب و خاک دو منبع مهم و حیاتی برای بقاء و توسعه کشور بشمار میرود، بطوریکه تخریب و یا تضعیف آن به هر دلیل ممکن، پیامدهای جدی چه اقتصادی و اجتماعی را بدنبال خواهد داشت . بررسی روند تغییرات جمعیتی گذشته حکایت از آن دارد ،که جمعیت فعال کشور طی چند دهه گذشته و در پی آن عرصه های کشاورزی و صنعتی بشدت با افزایش قابل توجه همراه بوده که در نهایت به رشد سریع میزان مصرف آب در بخش های مختلف کشاورزی و صنعت و شرب منجر شده است. در بسیاری موارد همزمان با افزایش جمعیت و بدنبال آن تغییر در الگوی زندگی و فرهنگی ، رشد نامتعارف و توسعه نامتقارن در عرصه های طبیعی شکل گرفته که ازان جمله میتوان به توسعه عادی و رایج شدن احداث سکونت گاهای تفریحی در حواشی شهر ها اشاره کرد. این روزها ، بسیاری از مردم ساکن در شهر ها بنا به دلایل مختلف به روستا و مناطق خوش اب و هوا هجوم اورده و به بهانه توسعه اراضی منابع طبیعی اقدام به احداث بنا نموده و خطرات جانبی را برای این مناطق فراهم میاورند. با توجه افزایش جمعیت در کلانشهر و کمبود فضای تفریحی و الودگی هوا و در امد های کلان برخی افراد امروزه تخریب منابع طبیعی با سرعت بیشتری رایج شده که نه تنها خسارت قابل توجهی به اراضی وارد میاورند بلکه موجب مشکلات متعهد در موضوع آب شده اند. بررسی میدانی حواشی شهر های مختلف از جمله شهرکها و روستا ها نشان می دهد که فعالیت های عمرانی بخصوص احداث ویلاهای تفریحی به بهانه توسعه منابع طبیعی به یک فعالیت های عادی و رایج مبدل گشته بطوریکه چنین اقدامات نا متعارف خود در بسیاری از روستا ها یا شهر ها نه تنها زیست بوم های انسانی را با مخاطره مواجه می سازند بلکه منابع آب مناطق را بطور جدی تهدید می نماید. گسترش و رایج شدن و یلا سازی در مناطق خوش آب و هوا نه تنها فرهنگ تلاش و کار را به فرهنگ مصرف گرایی ترویج می دهدبلکه زمینه ایجاد تنشهای اجتماعی و قومی ناشی از فعالیتهای نا متعارف و بسترهای آب و خاکی و کشاورزی مناطق تحت تأثیر فراهم می آورد و بطور قطع تداوم این روند آسیب جدی به منابع آبی وارد می آورد. احداث سکونت های تفریحی(ویلا) در حواشی که عمدتاًبه بهانه توسعه منابع طبیعی و کشاورزی رایج شده مشکلات جدی به مناطق فراهم می آورد که به شرح ذیل میتوان خلاصه کرد:

1. تغییر کاربری اراضی به بهانه توسعه باغات و احیای اراضی گاها زمینه احداث بنا و یا سایر اقدامات متعدد عمرانی ازجمله ، راه سازی ، استخر، دیوار کشی و غیره را فراهم و بطور کلی محیط زیست منطقه را تحت تاثیر قرار داده و طبعیت را دگرگون می سازد.
2. در بسیاری موارد چاه های غیر مجاز متعدد حفرشده و متعاقب ان برداشت بی رویه آب سبب کاهش منابع آبی قنوات و چاه های روستا ها ی بهره مند از آنها میگردد. بعبارتی در شرایطی که بسیاری از مناطق کشور و بخصوص استان قزوین با تنش ابی جدی مواجه است چنین اقدامات نا متعارف بحران اب را تشدید و سطح آبهای زیر زمین را دستخوش تغییر می نماید.
3. احداث استخرهای متعدد با بهره برداری مختلف افزایش سطوح تبخیر و متناسب با ان افزایش مقادیر تلفات آب را بهمراه دارد.
4. بعضی فعالیت های عمرانی و همینطور پساب خانگی این قبیل مناطق ، گاها موجبات آلودگی منابع آبی شرب میشود که خود عامل بروز بیماریهای مزمن برای افراد مشیود.
5. در کنار مشکلات متعدد ،تنشهای اجتماعی و درگیریهای محلی ناشی از مداخله در منابع آبی مناطق افزایش میابد.
6. فرهنگ کار و تلاش به فرهنگ مصرف تغییر و ترویج می یابد.

n با توجه به شرایط موجود ، هدایت سرمایه های مردمی در مسیر پیشرفت وفراهم آوردن زمینه های اشتغال بجای استفاده در مسیر رفاه طلبی و بطور برجسته در تشدید بحران آب بسیار ضروری است بطوریکه برای دستیابی به این اهداف اقدامات زیر میتواند اثرگذار و ثمر بخش باشد.

1. آموزش و فرهنگ سازی در جهت هدایت سرمایه های بی هدف مردم در کشور با رویکرد حفاظت و استفاده درست و پایدار از منابع آب و خاک اولین حرکت در مدیریت بحران میباشد .در این راستا ، اجرای برنامه های آموزشی متاسب با سطح انتظارات مردمی و ارائه هشدار های پی در پی مبنی بر پیامد های اجتماعی ناشی از تدوام روند جاری با توجه به ساختار های اجتماعی بسیار موثرو سازنده خواهد بود.
2. 2. اقدامات باز دارنده با بهره گیری از قوانین و چهار چوبهای موجود در مواجه با عوامل توسعه نا متوازن و نا مطلوب تحت عنوان سکونت های تفریحی به بهانه توسعه منابع طبیعی کشاورزی بطور جدی میبایست اعمال شود
3. 3. راهکارهای قانونی برای مبارزه با تغییر کاربری اراضی و توسعه های نامتعارف و خارج از طرحهای آمایش سرزمین ارایه و تقویت گردد .

ینابر این ،مبارزه جدی با رشد و توسعه روند های نا مطلوب در عرصه های طبیعی با هدف مدیریت بحران آب در راستای توسعه پایدار با بهره گیری از قوانین حاکم بسیار ضروری و مهم میباشد.

+ نوشته شده در شنبه بیست و سوم دی ۱۳۹۶ ساعت 1:45 PM توسط karim ghorbani  |