چالش آب در کشور

مدیریت منابع آب براي تامین و عرضه یا کاهش خسارات سیل و خشکسالی ،اصولا یک  موضوع پیچیده اي است که بطور قطع با افزایش تقاضا در سالهاي آینده مشکلتر میگردد. مشکل مزبور، به خصوص در نواحی خشک و نیمه خشک جهان که منابع آبی آنها به زودي با کمبود رو به رو خواهد شد جدي تر است.  در همین چهار چوب ،گزینه هاي موجود در به حد اقل رساندن مشکلات منابع آب جا نمایی و تعیین منابع آب جایگزین و همچنین مدیریت بهتر منابع آب موجود میتواند مورد توجه قرار گیرد.هر چند جا نمایی برای منابع آب جدید در بعضی مناطق به سهولت ممکن نیست. در این مناطق توجه جدي با اندیشه ها و طرحهاي کاملا نومبتنی بر  آینده نگری و اتخاذ استراژی واحد  در مدیریت کلان آب،  میتواند  حرکت سازنده ای برای کشور محسوب شود. شکی نیست که آب یکی از عناصر مهم توسعه در بخشهای مختلف به شمار میرود. ایران کشوری با اقلیم گرم و خشک و عواملی همچون رشد روزافزون جمعیت، گسترش شهرنشینی، توسعه بخش های کشاورزی و صنعت و پدیده های اکوسیستمی، باعث کاهش منابع آب تجدیدپذیر در ده های گذشته شده است. بخش قابل توجهی از منابع  آب کشور و استان تحت برنامه ریزی گذشته برای مصرف کشاورزی قرار میگرد و سهم صنعت و شرب در مقایسه با کشاورزی کمتر است.بهره گيري از روش هاي نوين كشاورزي و استفاده بهينه از آب، عوامل حياتي براي نيل به هدف تأمين غذاي جمعيت درحال افزايش دنيا شناخته میشود.  به همین منظور سیاست های دولت و برنامه ریزان  میبایست مبتنی بر ظرفیت ها و توانمندی های استان با رویکرد حفظ و توسعه زیر ساختهای  مربوط به تولیدات استراتژیک  کشور و استان صورت پذیرد. طبق برآوردها، در ۳۰ سال آينده مردم جهان نيازمند ۶۰ درصد غذاي بيشتر خواهند بود. بخش قابل توجهي از اين افزايش توليد، حاصل كشت متراكم (استفاده از زمين كمتر براي توليد بيشتر) كه نيازمند آبياري است، خواهند بود. از طرفی  دیگر ميانگين سالانه حجم بارندگي ايران حدود 400 ميليارد متر مکعب برآورد مي شود که از اين مقدار، 310 ميليارد متر مکعب در مناطق کوهستاني با مساحتي حدود 870 هزار کيلومتر مربع و 90ميليارد متر مکعب ديگر در مناطق دشتي به وسعت 778 کيلومتر مربع مي بارد. از مقدار فوق حدود 284 ميليارد متر مكعب به صورت تبخير و تعرق از دسترس خارج مي شود . از 116 ميليارد متر مکعب باقيمانده حدود 93 ميليارد متر مکعب از طريق منابع سطحي و زيرزميني  مورد بهره برداري قرار گرفته  و بقيه صرف تغذيه سفره هاي آب زيرزميني مي شود. از اين مقدار حدود 86 ميليارد مترمكعب جهت مصارف كشاورزي و نزديك به 7ميليارد مترمكعب آن به مصارف شرب و صنعت اختصاص مييابد. از آنجايي كه متوسط حجم كل آب سالانه كشور رقمي ثابت است، تقاضا براي آب به علت رشد نسبتاً بالاي جمعيت، توسعه كشاورزي، شهرنشيني و صنعت در سالهاي اخير، متوسط سرانه آب قابل تجديد پذیر كشور را تقليل داده است.